Addis Ababa, bir kez daha Afrika’nın kaderine dair cümlelerin kurulduğu merkez oldu. African Union’ın 39. Zirvesi; çatışmalar, iklim krizi, yönetişim sorunları ve kalkınma açmazları gibi kıtanın en yakıcı başlıklarını masaya yatırdı. Konferans salonlarında umut dolu beyanlar yükselirken, dışarıda bekleyen sorular daha ağır ve daha somuttu: Bu sözler, gerçek değişime dönüşecek mi?
Çatışmaların Gölgesinde Bir Kıta
Sudan’dan Sahel kuşağına, Doğu Afrika’dan Büyük Göller bölgesine kadar birçok coğrafya istikrarsızlıkla mücadele ediyor. Silahlı çatışmalar yalnızca güvenlik sorunu üretmiyor; gıda krizini derinleştiriyor, göçü tetikliyor ve kalkınma planlarını askıya alıyor. Zirvede barış inşası, arabuluculuk mekanizmalarının güçlendirilmesi ve bölgesel güvenlik iş birliklerinin artırılması öne çıktı. Ancak geçmiş deneyimler, siyasi irade ile uygulama kapasitesi arasındaki mesafenin hâlâ kapatılamadığını gösteriyor.
İklim Krizi: Afrika’nın En Az Sorumlu, En Çok Etkilenen Yüzü
Afrika, küresel karbon salımında en düşük paya sahip kıta olmasına rağmen iklim değişikliğinin en ağır sonuçlarını yaşıyor. Kuraklık, sel ve aşırı hava olayları milyonlarca insanın geçim kaynaklarını tehdit ediyor. Zirvede iklim finansmanı, yeşil enerji yatırımları ve adaptasyon projeleri öncelikli gündem maddelerindendi. Ancak gelişmiş ülkelerden beklenen finansal desteklerin çoğu zaman vaat düzeyinde kalması, kıta liderlerinin elini zayıflatıyor.
Yönetişim ve Kurumsal Reform İhtiyacı
Şeffaflık, hukukun üstünlüğü ve demokratik kurumların güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın temel taşları olarak vurgulandı. Yolsuzlukla mücadele ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda kararlılık mesajları verildi. Fakat birçok ülkede seçim süreçlerine yönelik tartışmalar ve demokratik gerileme eleştirileri, bu başlıkta atılacak adımların yakından izleneceğini gösteriyor.
Kalkınma: Genç Nüfusun Umudu mu, Baskısı mı?
Afrika, dünyanın en genç nüfusuna sahip kıtası. Bu demografik yapı doğru politikalarla bir fırsata dönüşebilir; aksi halde işsizlik ve sosyal huzursuzluk riskini büyütebilir. Zirvede dijital dönüşüm, bölgesel ticaretin artırılması ve altyapı yatırımları ön plana çıktı. Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi’nin etkin uygulanması, ekonomik entegrasyon açısından kritik görülüyor. Ancak finansman eksikliği ve siyasi istikrarsızlık, kalkınma projelerinin hızını belirleyecek temel faktörler olmaya devam ediyor.
Addis Ababa’dan Yükselen Soru
Zirve boyunca liderler ortak bir vizyon çizdi: Daha barışçıl, daha dirençli ve daha müreffeh bir Afrika. Fakat kıta halkları için asıl ölçüt, bildirgeler değil; günlük hayatta hissedilecek somut değişimler olacak. Elektriğe erişim, temiz su, güvenli yaşam alanları ve istihdam imkânları gibi temel ihtiyaçlar karşılanmadıkça, diplomatik metinler eksik kalacak.
Addis Ababa’da verilen sözler, Afrika’nın uzun yürüyüşünde yeni bir sayfa açabilir. Ancak bu sayfanın tarihî bir dönüm noktasına dönüşmesi, liderlerin iradeyi eyleme dönüştürme cesaretine bağlı. Kıta artık yalnızca vaat değil, uygulanabilir strateji ve hesap verebilirlik talep ediyor.
Afrika’nın geleceği, zirve salonlarında değil; o salonlardan çıkan kararların sahadaki karşılığında yazılacak.