Gökyüzünün gölgesinde yankılanan savaş uçaklarının derin uğultusu, 2025–2026 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri’nin ikinci Trump döneminde dünya sahnesinde silahlı gücünü gösterdiği sayısız coğrafyayı işaret ediyor. Gösterdiği güçle birlikte uluslararası hukukun hassas dengelerini zorlayan bu askeri adımlar, yalnızca ulusal çıkarların değil, küresel düzenin de nerede ve nasıl tartışılacağını yeniden belirliyor.
Bir Liderin Komuta Karnesi: Trump’ın Askeri Müdahaleleri
Donald Trump ikinci döneminde, yeniden görevdeki ilk yılı içinde en az altı ülkeye askeri operasyon emri verdi; bazı raporlarda bu sayı yediye kadar ulaşıyor. Bu eylemler, ABD’nin dünya sahnesindeki rolünü yeniden tanımlayan stratejik kırılmalar olarak okunuyor.
1. Venezuela — Saltanatın Sonu mu, Yeni Bir Başlangıç mı?
Ocak 2026’da ABD ordusu Venezuela’da geniş çaplı askeri saldırılar düzenledi, Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’i gözaltına alarak New York’a götürdü. Trump, ülkeyi geçici olarak “yönetme” kararı alacağını ilan etti ve gerekirse yeni saldırılara hazır olduğunu söyledi.
Bu hareket, bölgesel egemenliği zedeleyen bir güç gösterisi olarak tarihe geçti ve “Monroe Doktrini”nin çağdaş bir versiyonu olarak yorumlandı.
2. Yemen — “Operation Rough Rider” ve Kızıldeniz Krizi
Mart–Mayıs 2025 arasında ABD güçleri, Yemen’de İran destekli Husi hedeflerine yönelik geniş hava ve deniz saldırıları düzenledi. Bu operasyonlar, ticaret rotalarına saldıran milisleri caydırma gerekçesiyle başlatıldı.
Mayıs 2025’te, taraflar arasında geçici bir ateşkes de ilan edildi; fakat bu süreç, Ortadoğu’nun istikrarsız jeopolitiğinde yeni gerilim noktalarına neden oldu.
3. Somali — Terörle Mücadelede Afrika’da Çatlaklar
2025’in ilk aylarında Trump yönetimi, Somali’de IŞİD bağlantılı hedeflere yönelik hassas hava saldırıları gerçekleştirdi. Bu, Afrika Boynuzu’nun istikrarsız bölgelerinde büyüyen terör tehdidine karşı ABD’nin doğrudan askeri müdahalesi olarak kayıtlara geçti.
4. Nijerya — Çatışmanın Sınırları Genişliyor
25 Aralık 2025’te ABD uçakları, Nijerya’nın kuzeybatısında İslam Devleti militanlarına yönelik hava saldırıları düzenledi. Bu müdahale, Nijerya hükümetiyle koordinasyon içinde gerçekleştirilerek “terörle mücadele” söylemiyle savunuldu.
5. İran — Nükleer ve Jeopolitik Hedefler
Reuter ve diğer kaynaklar, Trump yönetiminin İran hedeflerine yönelik operasyonlar gerçekleştirdiğini ve bu kapsamda nükleer programla ilişkilendirilen tesislere saldırı düzenlediğini bildiriyor. Bu hareket, Ortadoğu’daki güç dengelerini daha da karmaşıklaştırdı.
6. Irak ve Suriye — IŞİD’e Karşı Saldırılar
2025’in ikinci yarısında ABD, Irak’ta IŞİD liderlerine karşı operasyonlar icra etti ve Suriye’deki terör hedeflerine yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Operasyonlar, bölgedeki IŞİD hücrelerini zayıflatmayı amaçlıyordu.
Neden Bu Kadar Operasyon?
Trump hükümeti, bu askeri adımları genellikle “terör tehdidi”, “narkotik kaçakçılığı” ve “bölgesel istikrar” gibi temalarla gerekçelendirdi. Ancak bu açıklamalar, uluslararası hukukun sınırlarını zorlayan eylemlerle örtüşürken ciddi eleştirilere yol açtı.
-
Uluslararası Hukuk Tartışması: Birleşmiş Milletler Şartı, bir ülkenin egemenliğine karşı güç kullanımını ancak meşru müdafaa veya Güvenlik Konseyi onayıyla mümkün kılar. Trump’ın eylemleri, bu çerçevede geniş yorumlanıyor ve birçok hukuk uzmanı tarafından “sömürgeci müdahale” olarak nitelendiriliyor.
-
Küresel Tepkiler: Latin Amerika, Avrupa ve Afrika’da hükümetler ve halklar, bu saldırıları egemenlik ihlali olarak gördü. ABD içinde de bu politikalar Kongre’de sert tartışmalara yol açtı.
Sonuç: Yeni Bir Denge mi, Yıkım mı?
Trump’ın ikinci döneminde gölgelerini büyüten askeri operasyonlar, yalnızca altı ya da yedi ülkeyi hedef almakla kalmadı, aynı zamanda küresel güç kavramını yeniden şekillendirdi. Bu karmaşık tablo, uluslararası düzenin sınırlarını sorgulatan bir dönemeç olarak tarihe geçiyor — güç ile meşruiyet arasındaki ince çizgi, artık daha berrak ve daha tehlikeli bir hal aldı.