ABD’nin Maduro operasyonu sonrası, Latin Amerika’nın üzerine çöken hava yalnızca diplomatik değil; tarihsel, ekonomik ve ahlaki bir ağırlık da taşımaktadır.
Washington’un Nicolás Maduro yönetimine karşı attığı adımlar, bir “rejim değişikliği” söyleminin ötesinde, küresel güç dengelerinin açık bir tezahürü olarak okunmalıdır. Yaptırımlar, siyasi baskılar ve örtülü operasyon iddiaları; Venezuela’yı hedef alırken aslında tüm bölgeye şu mesajı fısıldamaktadır: Egemenlik, güçlülerin izin verdiği ölçüde vardır.
Bu sürecin ardından Venezuela’da derinleşen tablo nettir.
Ekonomi, zaten kırılgan olan damarlarından kan kaybetmiş; halk, siyasi çekişmelerin bedelini en temel yaşam ihtiyaçlarıyla ödemeye devam etmiştir. Petrol zengini bir ülkenin yoksullukla anılması, modern çağın en sert çelişkilerinden biridir. Bu çelişki, yalnızca Caracas sokaklarında değil, küresel vicdanda da yankılanmaktadır.
Uluslararası alanda ise ABD’nin hamleleri ikiye bölünmüş bir dünya resmini yeniden görünür kılmıştır.
Bir tarafta “demokrasi ve insan hakları” söylemiyle meşrulaştırılan müdahaleler, diğer tarafta seçici adalet eleştirileri. Aynı ilkelerin farklı coğrafyalarda farklı ölçülerle uygulanması, küresel sistemin inandırıcılığını aşındırmaktadır.
Maduro sonrası senaryolar üzerine yapılan hesaplar, çoğu zaman Venezuela halkını bir özne değil, bir stratejik denklem unsuru olarak ele almaktadır. Oysa kalıcı istikrar; yaptırımlarla değil, kapsayıcı diyalogla, dış baskıyla değil, iç uzlaşıyla mümkün olabilir.
Sonuç olarak ABD’nin Maduro operasyonu sonrası oluşan tablo, bize şunu açıkça göstermektedir:
Güç, kısa vadede yön verebilir; fakat meşruiyet olmadan inşa edilen hiçbir düzen uzun ömürlü değildir. Latin Amerika bir kez daha, büyük güçlerin satranç tahtasında değil, kendi iradesiyle ayağa kalkmak istemektedir.
Ve tarih, her zaman olduğu gibi, kimin haklı olduğunu değil; kimin bedel ödediğini kayda geçirmektedir.